Vind je het moeilijk om voor jezelf op te komen? Zeg je vaak ja terwijl je eigenlijk nee wilt zeggen? Of merk je dat je je steeds aanpast aan anderen, waardoor je eigen wensen en behoeften naar de achtergrond verdwijnen?
Misschien weet je achteraf precies wat je had willen zeggen, maar lukt het je op het moment zelf niet. Je wilt de ander niet teleurstellen of bent bang dat er een conflict ontstaat.
In mijn praktijk in Diepenheim, in de regio Twente, help ik je om te ontdekken waarom je het moeilijk vindt om voor jezelf op te komen en hoe je deze patronen kunt veranderen.
Waarom pas je je steeds aan anderen aan?
De basis van onze gedragspatronen ligt vaak in de jeugd.
Wanneer er vroeger weinig ruimte was voor je emoties, heb je misschien niet goed geleerd wat die gevoelens je vertellen en wat je ermee kunt doen.
Je kunt dan de overtuiging ontwikkelen dat jouw gevoelens en behoeften er niet toe doen.
Om de relatie met belangrijke mensen in je omgeving te behouden, leer je je aan te passen. Je probeert vooruit te denken, aan te voelen wat anderen verwachten en daarnaar te handelen.
Zo kan pleasegedrag ontstaan: je houdt voortdurend rekening met de ander, maar verliest jezelf steeds meer uit het oog.
Wat je vroeger hielp om met je omgeving om te gaan, kan je later belemmeren in je relaties, op je werk of in andere situaties waarin je voor jezelf wilt opkomen.
Je patronen leren herkennen
Wanneer je begrijpt hoe bepaalde overtuigingen en overlevingsmechanismen zijn ontstaan, kun je ook gaan zien hoe ze je tegenwoordig in de weg zitten.
Een belangrijke stap is om te ontdekken wat er gebeurt wanneer je in een bekende situatie terechtkomt.
Wat denk je op zo'n moment? Misschien: Ik doe er niet toe, Er wordt toch niet naar mij geluisterd of Als ik mijn emoties laat zien, heeft dat vervelende gevolgen.
En wat voel je daarbij? Word je bang, boos of verdrietig? Krijg je een knoop in je maag, een brok in je keel of spanning in je schouders?
Kijk vervolgens naar je reactie. Houd je je mond? Trek je je terug? Geef je de ander gelijk, terwijl je er eigenlijk anders over denkt?
Door deze samenhang tussen gedachten, gevoelens, lichamelijke reacties en gedrag te onderzoeken, leer je herkennen wanneer je terugvalt in oude patronen.
Dat herkennen kan frustrerend zijn, zeker wanneer je nog niet weet hoe je anders kunt reageren. Toch is het een belangrijke stap naar verandering.
Voor jezelf opkomen: de vier stappen van assertiviteit
Assertief zijn betekent dat je rekening houdt met je eigen wensen en grenzen, én met die van de ander.
Wanneer je niet gewend bent om voor jezelf op te komen, lukt het vaak niet om op het juiste moment meteen assertief te reageren. Verwacht dat ook niet direct van jezelf.
Je kunt het oefenen met iemand die je vertrouwt. Daarbij gebruik ik graag vier stappen:
- Benoem je gevoel. Wat voelde je in de situatie?
- Benoem het gedrag van de ander. Wat deed of zei diegene?
- Vertel wat de gevolgen voor jou zijn. Waarom raakt of belemmert dit gedrag je?
- Geef aan wat je wilt. Wat zou je graag anders zien?
Denk eens terug aan een situatie waarover je je achteraf druk hebt gemaakt. Wat had je willen zeggen als je deze vier stappen had gevolgd?
En onthoud: je mag altijd terugkomen op een eerder gesprek. Je hoeft niet alles op het moment zelf goed te doen.
Grenzen aangeven zonder schuldgevoel
Misschien voel je je schuldig wanneer je eindelijk voor jezelf opkomt.
Je bent zo gewend om rekening te houden met anderen dat het aangeven van je eigen grens bijna verkeerd voelt.
Toch hoef je jezelf niet weg te cijferen om een goede relatie met iemand te hebben.
Door je grenzen aan te geven, respecteer je niet alleen jezelf, maar ook de relatie met de ander. Je maakt duidelijk wat voor jou belangrijk is en wat je nodig hebt.
Juist wanneer je een relatie waardevol vindt, is het belangrijk dat je daarin jezelf kunt zijn.
Therapie bij assertiviteitsproblemen
In mijn begeleiding onderzoeken we welke ervaringen en overtuigingen ervoor zorgen dat je steeds opnieuw in dezelfde patronen terechtkomt.
We kijken naar wat je gedachten en emoties je vertellen en hoe je kunt leren reageren op een manier die beter aansluit bij je eigen behoeften.
Zo kun je geleidelijk meer ruimte innemen, je grenzen duidelijker aangeven en ontdekken dat je rekening kunt houden met anderen zonder jezelf daarbij te verliezen.
Wil je meer weten of een afspraak maken? Neem dan gerust contact met mij op.
Bea
Psychosociaal en integratief therapeut
Geregistreerd bij de VIT en RBCZ
